عبد الله بن لطف الله الخوافي ( حافظ ابرو )

38

جغرافياى حافظ ابرو ( فارسى )

حيزان « 1 » مدينه‌اى است از ديار بكر . درخت « 2 » و باغستان بسيار دارد ، خصوصا درخت بندق ؛ و در ميان كوهها واقع شده و شاه بلوط در بلاد جزيره به غير آن موضعى « 3 » ديگر نيست . ماكسين شهرى است از بلاد جزيره و تا قرقيسا هفت فرسنگ است و تا سنجار « 4 » بيست و دو فرسنگ . آمد مدينه‌اى است از ديار بكر ، و « 5 » بر غربى دجله است و « 6 » حصارى به غايت محكم دارد و با روى آن از سنگ سياه است . آهن « 7 » بر آن سنگ كار نمىكند و از آتش نمىگدازد . و در روى زمين مثل آن قلعه‌اى نشان نمىدهند . فتح « 8 » آمد در سال بيستم از هجرت بوده است بر دست عياض بن غنم ، بعد از آنكه تمامت بلاد جزيره فتح كرد . در آمد جنگ بسيار كردند و بسيارى به قتل آمدند . آخر صلح كردند بدان شرط كه هيكل و آنچه در حوالى آن باشد بگذارند « 9 » و خراب نكنند « 10 » ، و ايشان مجددا - هيچ كنيسه نسازند و به لشكر ، معاونت مسلمانان كنند ، و جسرها كه خراب شود در اصلاح آن تقصير نكنند . اگر در يكى از اين شروط « 11 » اهمال نمايند « 12 » [ ذمّى نباشند و ] « 13 » امان از ايشان برخيزد . رأس عين در زمين هامون واقع شده است « 14 » ، و قريب سيصد چشمه زيادت باشد ، و منبع نهر

--> ( 1 ) اساس ، با ، گ ، مل ، مج : خيران . ( 2 ) مو : و درخت . ( 3 ) مو ، مل ، مج : موضع . ( 4 ) مو : سبحار . ( 5 ) مو ندارد . ( 6 ) با ، گ ، مل ، مج ندارند . ( 7 ) مو : و آهن . ( 8 ) همه نسخه‌ها جز اساس : و فتح . ( 9 ) با ندارد . بقيه نسخه‌ها جز مو : بگذرانند . ( 10 ) با : كنند . ( 11 ) با : شرايط . ( 12 ) مج ندارد . ( 13 ) مل ندارد . ( 14 ) مل ، گ ندارند .